PEX-AL-PEX i PE-RT-AL-PE-RT to rury wielowarstwowe z aluminiowym rdzeniem, ale różnią się tworzywem tworzącym warstwy zewnętrzne. PE-RT jest bardziej elastyczny i łatwiejszy do układania, natomiast PEX lepiej znosi wysoką temperaturę, ciśnienie i odkształcenia. Do ogrzewania podłogowego często wybiera się PE-RT, a do instalacji grzejnikowych – PEX.
PEX-AL-PEX czy PE-RT-AL-PE-RT – czym się różnią?
W obu przypadkach mamy do czynienia z rurą wielowarstwową. Skrót „AL” oznacza warstwę aluminium umieszczoną między warstwami tworzywa. Ogranicza ona przenikanie tlenu do instalacji, stabilizuje rurę i pomaga zachować jej kształt po uformowaniu.
Różnica dotyczy przede wszystkim tworzywa. W rurze PEX jest to polietylen usieciowany, a w rurze PE-RT – polietylen o podwyższonej odporności na temperaturę, który nie jest sieciowany. W praktyce przekłada się to na inne zachowanie podczas gięcia i montażu.
Porównanie PEX-AL-PEX i PE-RT-AL-PE-RT
Poniższa tabela pokazuje cechy, które najbardziej wpływają na wybór rury w instalacji:
| Cecha | PEX-AL-PEX | PE-RT-AL-PE-RT |
|---|---|---|
| Elastyczność | Mniejsza, rura jest sztywniejsza | Większa, łatwiej układa się ją w łukach |
| Pamięć kształtu | Wyraźna, rura ma tendencję do sprężynowania | Mniejsza, łatwiej pozostaje w nadanym położeniu |
| Odporność cieplna | Bardzo dobra, szczególnie w instalacjach o wyższych parametrach | Bardzo dobra w typowych instalacjach grzewczych |
| Typowe zastosowanie | Instalacje grzejnikowe, ciepła woda użytkowa, ogrzewanie | Ogrzewanie podłogowe, niskotemperaturowe instalacje grzewcze |
| Trudność montażu | Wymaga dokładniejszego gięcia i stabilizacji | Łatwiejsza w układaniu, także przy pracach wykonywanych samodzielnie |
Jak właściwości materiału wpływają na montaż?
PEX – sztywność i pamięć kształtu
Sieciowanie polietylenu zwiększa odporność rury na temperaturę, ciśnienie i odkształcenia. PEX jest przez to trwały, ale podczas pracy stawia większy opór. Po rozwinięciu ze zwoju może sprężynować i próbować wrócić do wcześniejszego kształtu.
Ta cecha wymaga staranniejszego prowadzenia przewodów oraz dokładnego mocowania. Z drugiej strony rura dobrze utrzymuje nadany łuk, gdy zostanie prawidłowo uformowana. Najważniejsze zalety i ograniczenia PEX to:
- Odporność na wysoką temperaturę – dobrze sprawdza się w instalacjach pracujących przy wyższych parametrach.
- Trwałość – usieciowany materiał zachowuje stabilność podczas długiej pracy.
- Pamięć kształtu – rura sprężynuje, więc jej układanie wymaga większej precyzji.
- Sztywność – może utrudniać prowadzenie bardzo ciasnych pętli.
PE-RT – elastyczność i łatwe profilowanie
PE-RT jest bardziej miękki i podatny na gięcie. Dzięki temu łatwiej prowadzić go w regularnych pętlach ogrzewania podłogowego, szczególnie przy niewielkich promieniach gięcia. Rura zwykle nie sprężynuje tak mocno jak PEX, co upraszcza rozwijanie, układanie i mocowanie.
Nie oznacza to, że PE-RT jest materiałem przeznaczonym wyłącznie do podłogówki. Może pracować także w innych instalacjach, jeśli jego parametry oraz konkretna konstrukcja rury odpowiadają wymaganiom systemu. Przy wyborze trzeba sprawdzić dane producenta, średnicę, klasę zastosowania i dopuszczalne ciśnienie.
- Duża elastyczność – ułatwia prowadzenie rury w łukach i ciasnych pętlach.
- Prostszy montaż – materiał jest bardziej wybaczający przy układaniu przez mniej doświadczonego wykonawcę.
- Dobre zastosowanie w podłogówce – łatwo uzyskać równy rozstaw przewodów.
- Mniejsza sztywność – rura może wymagać starannego mocowania, aby nie zmieniła położenia.
Aluminiowa warstwa w obu rozwiązaniach pełni podobną funkcję. Ogranicza dyfuzję tlenu, co pomaga chronić metalowe elementy instalacji, takie jak części kotła, pompy i armatura, przed korozją. Nie należy więc zakładać, że sama obecność aluminium przesądza o wyższości jednego wariantu nad drugim.
Co wybrać do konkretnej instalacji?
Do ogrzewania podłogowego najczęściej wygodniejsza będzie rura PE-RT-AL-PE-RT. Jej elastyczność ułatwia wykonywanie długich pętli i omijanie przeszkód. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy instalacja obejmuje wiele obwodów albo jest układana ręcznie na dużej powierzchni.
PEX-AL-PEX również może być stosowany w ogrzewaniu podłogowym, ale sztywniejsza konstrukcja sprawia, że układanie wymaga więcej siły i dokładnego mocowania. Wybór PEX ma sens, gdy wykonawca preferuje ten materiał albo gdy projekt przewiduje jego konkretne parametry.
Do instalacji grzejnikowej częściej wybiera się PEX-AL-PEX. Jego odporność na temperaturę, ciśnienie i długotrwałe obciążenia sprawia, że dobrze pasuje do obiegów, w których występują wyższe temperatury niż w typowej podłogówce. PE-RT może być stosowany w instalacji grzewczej, ale tylko wtedy, gdy karta techniczna danego produktu potwierdza wymagane parametry pracy.
Przy instalacji wykonywanej samodzielnie PE-RT będzie zwykle łatwiejszy do ułożenia. Przy instalacji grzejnikowej, modernizacji istniejącego układu albo systemie pracującym przy wyższych temperaturach bezpieczniejszym punktem wyjścia jest PEX-AL-PEX. O średnicy rury, sposobie łączenia i maksymalnym ciśnieniu nie powinien decydować sam materiał, lecz projekt całego systemu.
Werdykt: PEX-AL-PEX czy PE-RT-AL-PE-RT?
Nie ma jednej rury najlepszej dla każdej instalacji. Wybierz PE-RT-AL-PE-RT, gdy najważniejsza jest elastyczność, szybkie układanie i wykonanie pętli ogrzewania podłogowego. Po PEX-AL-PEX sięgnij wtedy, gdy liczy się większa sztywność, stabilność wymiarowa oraz odporność na warunki typowe dla instalacji grzejnikowych i obiegów o wyższej temperaturze.
