Wymiana uchwytu wiertarskiego jest możliwa samodzielnie, ale wymaga właściwego rozpoznania mocowania i ostrożnego odkręcenia śruby zabezpieczającej. Ta śruba ma zwykle lewy gwint, więc odkręca się ją w prawo. Zużyty uchwyt, który powoduje bicie wiertła lub utrudnia jego zaciśnięcie, można zastąpić nowym bez wymiany całej wiertarki.
Jak przygotować się do wymiany uchwytu?
Najpierw sprawdź, jaki uchwyt znajduje się w wiertarce i w jaki sposób jest osadzony na wrzecionie. Spotkasz uchwyty bezkluczykowe, zębate i samozaciskowe, ale podczas wymiany najważniejszy jest sposób mocowania. Nowy element musi mieć taki sam gwint albo pasować do tego samego stożka.
W wielu wiertarkach stosuje się gwint 1/2″–20 UNF. W innych modelach uchwyt jest osadzony na stożku, na przykład B16. Informację o mocowaniu znajdziesz w instrukcji obsługi, dokumentacji modelu albo na oznaczeniu starego uchwytu. Sprawdź także maksymalną średnicę wierteł, zwykle 10 lub 13 mm.
Do standardowej wymiany przygotuj następujące narzędzia:
- Klucz imbusowy o rozmiarze pasującym do śruby wewnątrz uchwytu.
- Młotek, najlepiej niewielki, do krótkiego uderzenia w klucz.
- Klucz płaski lub inne narzędzie do zablokowania wrzeciona, jeśli konstrukcja wiertarki na to pozwala.
- Środek penetrujący i ściereczkę, gdy połączenie jest zabrudzone albo zapieczone.
| Typ mocowania | Opis | Zastosowanie i uwagi |
|---|---|---|
| Gwintowane | Uchwyt nakręca się bezpośrednio na gwint wrzeciona. | Często spotykany standard to 1/2″–20 UNF. Trzeba sprawdzić kierunek i rozmiar gwintu. |
| Stożkowe | Uchwyt jest osadzony na stożku i utrzymuje się dzięki dopasowaniu powierzchni. | Przykładem jest stożek B16. Demontaż może wymagać ściągacza. |
| Bezkluczykowe lub zębate | To sposób zaciskania wiertła, a nie sam rodzaj połączenia z wrzecionem. | Oba typy mogą być mocowane gwintowo albo stożkowo, dlatego trzeba sprawdzić konstrukcję konkretnego modelu. |
Jak wymienić uchwyt w wiertarce krok po kroku?
- Odłącz zasilanie. Wyjmij wtyczkę z gniazda albo odłącz akumulator. Nie wystarczy wyłączyć wiertarki przełącznikiem. Przed rozpoczęciem pracy upewnij się, że urządzenie nie może przypadkowo się uruchomić.
- Otwórz uchwyt maksymalnie szeroko. Rozsuń szczęki, aby uzyskać dostęp do śruby znajdującej się głęboko wewnątrz uchwytu.
- Odkręć śrubę zabezpieczającą. Włóż odpowiedni klucz imbusowy i pamiętaj, że śruba ma zwykle lewy gwint. Oznacza to, że odkręca się ją w prawo, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Próba obracania w lewo może ją dodatkowo dokręcić albo uszkodzić łeb śruby.
- Poluzuj uchwyt na wrzecionie. Włóż klucz imbusowy do uchwytu i mocno zaciśnij jego szczęki. Ustaw dłuższe ramię klucza tak, aby można było uderzyć w nie młotkiem w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Wykonaj krótkie, kontrolowane uderzenie. Nie uderzaj bezpośrednio w obudowę ani we wrzeciono.
- Odkręć stary uchwyt. Gdy połączenie się poluzuje, wyjmij klucz i odkręć uchwyt ręcznie z wrzeciona. Przy mocowaniu stożkowym nie próbuj wykręcać elementu. Potrzebny może być ściągacz przeznaczony do rozłączania połączeń stożkowych.
- Oczyść powierzchnię montażową. Usuń kurz, opiłki i pozostałości środka penetrującego. Gwint lub stożek powinny być czyste i nieuszkodzone, ponieważ zabrudzenie może zwiększyć bicie nowego uchwytu.
- Zamontuj nowy uchwyt. W przypadku mocowania gwintowego nakręć uchwyt na wrzeciono ręcznie, bez używania nadmiernej siły. Przy stożku nasuń element osiowo i dociśnij zgodnie z konstrukcją urządzenia.
- Wkręć śrubę zabezpieczającą. Pamiętaj, że nadal obowiązuje lewy gwint, więc dokręcanie odbywa się w lewo. Dokręć śrubę pewnie, ale nie używaj nadmiernej siły, która mogłaby uszkodzić gwint.
- Sprawdź pracę uchwytu. Zamknij go i otwórz kilka razy, a następnie włóż proste wiertło. Po podłączeniu zasilania uruchom wiertarkę na niskich obrotach i sprawdź, czy wiertło obraca się bez wyraźnego bicia.
Uwaga: śruba wewnątrz uchwytu ma lewy gwint, ponieważ podczas pracy zabezpiecza uchwyt przed samoczynnym odkręceniem. Najczęstszy błąd polega na próbie odkręcenia jej w lewo. Jeśli śruba nie puszcza, oczyść gniazdo imbusa i użyj klucza, który dokładnie pasuje. Obracanie narzędzia na siłę może zniszczyć łeb śruby lub uszkodzić wrzeciono.
Co zrobić, gdy uchwyt nie chce zejść?
Zapieczony uchwyt może stawiać opór z powodu korozji, zabrudzeń albo zbyt mocnego dokręcenia podczas wcześniejszej pracy. Spryskaj miejsce połączenia środkiem penetrującym, odczekaj zgodnie z instrukcją preparatu i ponów próbę z użyciem prawidłowo zaciśniętego klucza imbusowego.
W trudniejszym przypadku można delikatnie podgrzać okolice wrzeciona, ale trzeba chronić obudowę, przekładnię i elementy wykonane z tworzywa. Nie używaj otwartego ognia. Przy mocowaniu stożkowym albo bardzo silnie zapieczonym połączeniu lepszy będzie właściwy ściągacz. Jeśli uchwyt nadal nie puszcza, przerwij pracę, ponieważ dalsze uderzanie może skrzywić wrzeciono lub uszkodzić przekładnię.
Po zamontowaniu części zamiennej sprawdź bicie uchwytu przy niskich obrotach. Tani zamiennik może mieć większą niedokładność niż element dobrej jakości, dlatego najważniejsze są zgodność mocowania, właściwy zakres zacisku i dopasowanie do konkretnego modelu wiertarki.
