Stare kołki można usunąć bez dużego uszkodzenia ściany, ale nie należy ich wyrywać na siłę. W betonie lub cegle zwykle wystarczy wkręcić śrubę i wyciągnąć kołek kombinerkami. W płycie gipsowo-kartonowej bezpieczniejsze bywa wepchnięcie mocowania do środka albo rozwiercenie jego kołnierza.
Jak rozpoznać kołek i podłoże?
Metoda zależy od dwóch rzeczy: rodzaju mocowania oraz materiału ściany. W twardym podłożu, takim jak beton lub cegła, kołek jest otoczony zwartym materiałem. Płyta gipsowo-kartonowa ma natomiast pustą przestrzeń za powierzchnią, dlatego mocne pociągnięcie może wyrwać fragment płyty.
| Typ kołka | Podłoże | Sugerowana metoda |
|---|---|---|
| Plastikowy kołek rozporowy | Beton lub cegła | Wkręcenie śruby i wyciągnięcie jej kombinerkami razem z kołkiem |
| Plastikowy kołek rozporowy | Płyta gipsowo-kartonowa | Delikatne wyciągnięcie albo wepchnięcie resztek do pustej przestrzeni |
| Metalowy kołek typu molly | Płyta gipsowo-kartonowa | Usunięcie kołnierza i wepchnięcie korpusu do środka lub rozwiercenie kołnierza |
Przed rozpoczęciem przygotuj tylko potrzebne narzędzia. Ich zestaw zależy od tego, czy kołek da się chwycić, czy trzeba usunąć jego fragment:
- Kombinerki lub szczypce uniwersalne
- Śrubę o średnicy zbliżonej do pierwotnego mocowania
- Wkrętarkę albo śrubokręt
- Wiertarkę z wiertłem do metalu przy kołku typu molly
- Maskę lub okulary ochronne przy wierceniu
Jak usunąć plastikowy kołek z betonu lub cegły?
Najbezpieczniejsza metoda polega na wykorzystaniu śruby jako tymczasowego uchwytu. Nie próbuj podważać kołka śrubokrętem, ponieważ możesz wykruszyć tynk wokół otworu.
- Oczyść okolice otworu z luźnego tynku i kurzu.
- Wkręć śrubę w kołek na tyle głęboko, aby trzymała się stabilnie, ale nie przechodziła na wylot.
- Chwyć wystającą część śruby kombinerkami i pociągnij prostopadle do ściany.
- Jeśli kołek stawia opór, lekko poruszaj śrubą na boki i wyciągaj ją stopniowo, bez gwałtownego szarpania.
Gdy plastik jest kruchy albo główka kołka została uszkodzona, wykręcanie może nie zadziałać. W takim przypadku rozwierć sam kołek cienkim wiertłem i usuń pozostałości z otworu. Przy twardym podłożu niewielkie powiększenie otworu zwykle łatwiej później naprawić niż wyrwany fragment tynku.
Jak usunąć kołek z płyty gipsowo-kartonowej?
W płycie GK najważniejsze jest ograniczenie siły. Jeśli metalowy kołek typu molly jest rozchylony za płytą, jego całkowite wyciągnięcie może powiększyć otwór. Czasem lepszym rozwiązaniem jest usunięcie widocznego kołnierza i wepchnięcie reszty do pustej przestrzeni.
Wpychanie kołka do środka
- Odkręć śrubę mocującą i sprawdź, czy kołnierz kołka wystaje ponad powierzchnię płyty.
- Ściśnij lub odłam wystające fragmenty kołnierza kombinerkami.
- Wepchnij pozostały korpus za pomocą śrubokręta, używając niewielkiej siły.
- Usuń luźne kawałki z krawędzi otworu i pozostaw przestrzeń gotową do zaszpachlowania.
Rozwiercanie kołnierza
Ta metoda sprawdza się, gdy kołnierz mocno trzyma się powierzchni albo nie da się go złożyć kombinerkami. Wiertło powinno pracować spokojnie, bez dociskania, aby nie uszkodzić kartonu i gipsowego rdzenia płyty.
- Załóż okulary ochronne i ustaw wiertarkę na niskie obroty.
- Rozwierć metalowy kołnierz kołka, prowadząc wiertło po jego obwodzie.
- Usuń oddzielony kołnierz szczypcami lub końcówką śrubokręta.
- Wepchnij pozostałą część mocowania do środka płyty i oczyść otwór.
Nie wyciągaj kołka typu molly gwałtownie. Jeżeli wokół mocowania zaczyna pękać karton albo otwór się powiększa, przerwij pracę i wybierz metodę z wepchnięciem elementu do środka. Duża wyrwa w płycie GK może wymagać wycięcia uszkodzonego fragmentu i wstawienia łatki, a nie tylko nałożenia masy szpachlowej.
Jak naprawić dziurę po kołku?
Po usunięciu mocowania otwór trzeba przygotować do wypełnienia. Kolejne etapy są proste:
- Oczyść otwór z pyłu, luźnego gipsu i fragmentów plastiku lub metalu.
- Wypełnij zagłębienie masą szpachlową, wciskając ją także w krawędzie otworu.
- Wygładź powierzchnię szpachelką i pozostaw ją do wyschnięcia zgodnie z instrukcją produktu.
- Delikatnie zeszlifuj naprawione miejsce i wykonaj retusz farbą.
Przy większym ubytku w płycie gipsowo-kartonowej sama masa może się zapadać lub pękać. Wtedy potrzebna jest naprawa fragmentu płyty, a nie tylko zamaskowanie otworu. Przy małej dziurze po plastikowym kołku zwykle wystarczy dokładne oczyszczenie, szpachlowanie i szlifowanie.
